English | Greek   

 

  

| http://www.ptolemais.gr | Η πύλη της Πτολεμαϊδας από το 2001

  

 

Γενικές Πληροφορίες

» Καλωσορίσατε
»
Χάρτες
»
Συγκοινωνίες
»
Διαμονή
»
Τηλέφωνα

 
Η Πόλη

Ιστορία
Πολιτισμός
Μουσείο
Αθλητισμός

 
Ο Δήμος

» Δήμαρχος
»
Αντιδήμαρχοι
»
Δημοτικό Συμβούλιο
»
Δημ. Επιχειρήσεις

 

 

 

 

Ιστορία

Της Εορδαίας και της Πτολεμαΐδας

 

Η Πτολεμαΐδα είναι η πρωτεύουσα του Δήμου Εορδαίας της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης.

Η περιοχή της Εορδαίας μαζί με την υπόλοιπη Άνω Μακεδονία της αρχαιότητας ή την σημερινή Δυτική Μακεδονία, η οποία καταλαμβάνει τη β.Δ γωνία του Ελληνικού κράτους, αποτελεί την πανάρχαια κοιτίδα του Μακεδονικού Ελληνισμού. Η Εορδαία οφείλει το όνομα της κατά τους ιστορικούς στην αρχαία θεά "Εόρδα" (Μήτηρ Γη).

Στην Εορδαία με τον πλούσιο και εύφορο κάμπο, ήταν τοποθετημένο το κράτος των αρχαίων Ορεστών-Ελμιωτών. Η αρχαία πόλη Εορδαία σήμαινε "Αγαπημένη" (Ησύχιός, Αρριανός, Πτολεμαίος Α'). Οι άνθρωποι, που κατοίκησαν στο γεωγραφικό χώρο της αρχαίας Εορδαίας κατά την χαλκολιθική, αλλά και τη μεταγενέστερη εποχή του χαλκού (2700-1200π.χ) θα πρέπει να προέρχονταν από τους λαούς που εγκαταστάθηκαν στη Δυτική Μακεδονία πριν την εποχή του σιδήρου. Σύμφωνα με απόψεις έγκριτων ιστορικών, οι Εορδοί, κάτοικοι της Εορδαίας, ανήκαν σε ένα απ 'τα προελληνικά, αλλά Ινδοευρωπαϊκά φύλα, που κατοίκησαν στην περιοχή πριν το 2200 π.χ. Σημερινές έρευνες δέχονται ότι το σύνολο απ' τους πρωτοέλληνες δηλαδή Αιολείς και Αρκάδες που χαρακτηρίζονται ως αχαϊκό υπόστρωμα, κατοικούσε στη Δυτική Μακεδονία. Με αυτόν τον τρόπο ερμηνεύεται η γλωσσική συγγένεια της αρχαίας Μακεδονικής διαλέκτου όχι μόνο προς τη Μυκηναϊκή, αλλά και προς την Αρκαδοκυπριακή και γενικότερα προς διαλέκτους που χαρακτηρίζονται αχαϊκές.  

Στο πέρασμα των χρόνων το κρατίδιο των Εορδών ανέπτυξε ισχυρή δύναμη, δικό του τρόπο στις τέχνες και τον πολιτισμό, αλλά επειδή δέχθηκε πολλές επιθέσεις από διάφορους επιδρομείς, αναγκάσθηκε να ενσωματωθεί στο κράτος των Αιγών, εξαιτίας και των φιλικών σχέσεων που διατηρούσε προς αυτό. Η γρήγορη εξέλιξη του κράτους των Αιγών, στο οποίο βασιλείς μεταξύ των άλλων διετέλεσαν ο Φίλιππος Β και ο Μέγας Αλέξανδρος, είχε σαν αποτέλεσμα την πλήρη αφομοίωση των Εορδών στο κράτος των αρχαίων αυτών Μακεδόνων. Μια ολόκληρη σειρά στρατηγών, αξιωματικών και ανωτέρων υπαλλήλων, οι οποίοι διακρίθηκαν δίπλα στον Μέγα Αλέξανδρο, προέρχονταν από την Εορδαία. Από τους εξ στρατηγούς του, σωματοφύλακές του ήταν ο Πτολεμαίος ο Λάγος και ο Αριστόνους, που ήταν από την Εορδαία.  

Περισσότερο διακρίθηκε ο Πτολεμαίος, που γεννήθηκε το 337 π.χ. στην Εορδαία της Μακεδονίας, συμμαθητής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και αγαπημένος μαθητής του Αριστοτέλη, γιατί απέκτησε κοσμοϊστορική σημασία, αφού αυτός είναι ο ιδρυτής της ομώνυμης δυναστείας των Λαγιδών Πτολεμαίων στην Αίγυπτο που βασίλευσε 300 περίπου χρόνια, προς τιμή του οποίου φέρει το όνομα η πόλη της Πτολεμαΐδας. Ο Πτολεμαίος ως στρατηγός υπέταξε την ορεινή Εογδιανή, πολέμησε στην Ινδία, όπου κατά την άλωση κάποιας πόλης υπεράσπισε και έσωσε τον βαριά τραυματισμένο Αλέξανδρο γι' αυτό και ονομάσθηκε και Σωτήρ. Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τη διανομή της αυτοκρατορίας του ανέλαβε την σατραπεία της Αιγύπτου. Απέκτησε μεγάλο κύρος κυρίως λόγο της συνετής του διοίκησης και τον σεβασμό του προς τη θρησκεία και τα έθιμα των Αιγυπτίων. Το 306 Π.Χ. ονομάσθηκε βασιλεύς, έχοντας έδρα του την Αλεξάνδρεια, η οποία επί των ημερών του στολίσθηκε με λαμπρά ανάκτορα και δημόσια κτίρια, με αποκορύφωμα τον φάρο της Αλεξανδρείας, ένα από τα επτά (7) θαύματα του κόσμου.  

Παράλληλα ως πνευματικός άνδρας που ήταν ίδρυσε την περίφημη Αλεξανδρινή βιβλιοθήκη, που περιείχε 700.000 τόμους μ' όλες τις επιστήμες της εποχής και η οποία κάηκε από τον Ιούλιο Καίσαρα, στη συνέχεια από τον Διοκλητιανό και τέλος καταστράφηκε ολοσχερώς από τον Χαλίφη Ομάρ τον Β '. Ο ίδιος έγραφε το βιβλίο "περί των πράξεων του Αλεξάνδρου" και με δική του πρωτοβουλία μεταφράστηκα στην Ελληνική γλώσσα η Παλαιά Διαθήκη. Τελευταία της δυναστείας των Πτολεμαίων ήταν η γνωστή σε όλους μας για την ομορφιά της, βασίλισσα Κλεοπάτρα.  

Για την περίοδο των Ρωμαϊκών χρόνων έχουμε πολλές πληροφορίες από ιστορικούς που αναφέρονται στην περιοχή της Εορδαίας, γιατί αυτή έγινε θέατρο πολλών συγκρούσεων στη διάρκεια της μακρόχρονης πάλης Μακεδόνων με τους Ρωμαίους που προσπαθούσαν να εισέλθουν στη λεκάνη της Εορδαίας και να προωθηθούν απ ' αυτή στην Ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και γιατί την περιοχή διέσχιζε η Εγνατία οδός που συνέδεε τη Ρώμη με τις χώρες της κυριαρχίας των Ρωμαίων στην Άπω Ανατολή. Στη μακρόχρονη πολεμική αντιπαράθεση των Ρωμαίων με διάφορα φύλα της Ευρώπης, η περιοχή της Εορδαίας έγινε πολλές φορές το μήλο της έριδος εξαιτίας της στρατηγικής της Θέσης. Το 1389 μετά την τραγική μάχη του Κοσσυφοπεδίου οι Τούρκοι κατάλαβαν και υποδούλωσαν την περιοχή και προξένησαν μεγάλες καταστροφές. Όμως παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι κάτοικοι Εξανδραποδίσθηκαν και οδηγήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα των τούρκων, η Εορδαία κατόρθωσε να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο και να συμβάλλει τα μέγιστα στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821.  

Σε ιστορικά βιβλία και κώδικες της Ιεράς μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρα της Ζάμπορτας και του Μητροπολίτη Σισανίου Νεοφύτου, αναφέρεται ότι το πρώτο κρυφό σχολείο εδώ στη Μακεδονία, λειτούργησε στην εκκλησία του Αϊ -Νικόλα Βλάστης, κοινότητας της Εορδαίας, το οποίο αργότερα με Σουλτανικό φιρμάνι λειτούργησε ως Αρρεναγωγείο, Παρθεναγωγείο και Αστική Σχολή. Η συνεισφορά της Εορδαίας τόσο κατά τους αγώνες 1854-1878 όσο και στο Μακεδονικό Αγώνα είναι ανεκτίμητη καθόσον σπουδαίοι οπλαρχηγοί ήταν από την περιοχή μας. Στις 15 Οκτωβρίου 1912 μαζί με την άλλη Μακεδονία ελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό και η Πτολεμαΐδα, που σε όλη την περίοδο της τουρκικής κατοχής ονομάζονταν “Καϊλάρ” και η ευρύτερη περιοχή “Επαρχία Καϊλαρίων ”.

 

  Ptolemaida On-line "Η πύλη της Πτολεμαΐδας από το 2001" |2001-2013| Alex Vasileiadis